Meslek Tercihi Nasıl Olmalı? By: gambit_x Date: 20 April 2007, 13:38
Meslek Tercihi Nasıl Olmalı?
Günümüzde meslek seçimi özellikle gençler için önemli bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Bunun nedenlerinden birkaçını şöyle sıralayabiliriz:
* gelişen ve karmaşıklaşan ekonomik yapı,
* hızla gelişen teknoloji,
* sosyal bilimlerde toplumsal yapıyı anlamadaki üretkenlik.
Bütün bunlar uzmanlaşma gerektiriyor.Uzmanlaşma ise her seviyeden oldukça iyi bir eğitim almış olmayı gerektiriyor. Çünkü zaman ve olanakların en verimli ve en karlı şekilde kullanılması lazım. Ekonomi, dinamizmini bu şekilde sağlıyor.
Bu yapı toplumun gereksinimlerini belirlerken bireyin gereksinimleri çoğu kez geride kalıyor. Halbuki toplumun ve bireyin gereksinimlerinin çakıştığı yer verimliliğin optimum olduğu alandır.
Biz burda bireyin kendini mesleki anlamda tanımasını, toplumun bununla birlikte toplumdaki olanakları veya sınırları farketmesi, istediği mesleğin özelliklerini de tanıyarak kendisi için en iyi kararı vermesini kolaylaştırmayı amaçlıyoruz. Böylece gerekli bilgi ile donanmış kişiler mutlu ve verimli bir yaşam süreceklerdir.
Çalışmamız üç ana konu çevresinde gelişecektir. Bunlar kendi içlerinde de alt başlıklara ayrılmaktadır. Her bir konu ile ilgili konunun daha iyi anlaşılmasına yardımcı olacak bir etkinlik yapılacaktır. Bunlar:
* grup tartışması,
* rol yapma,
* konu ile ilgili film izleme,
* ve çeşitli testlere cevap vermek
şeklinde olabilir. Böylece bir konunun öğrenciler tarafından iyice kavranması sağlanacaktır.
Üzerinde çalışılacak üç konu:
1. Kişisel yapımız,
2. Sosyal çevremiz,
3. İş (meslek)lerin özellikleri.
Bu konular üzerinde çalışmaya başlamadan önce bazı ön bilgileri edinmek çalışmamızın akışını kolaylaştıracaktır.
Meslek seçimlerini kolaylaştırmak için iki önemli konu:
Karar Verme Becerisini Kazanmak
Şimdi herkes "yani ben karar vermeyi bilmiyor muyum? Ben bebek miyim? " diyecek. Elbette değilsiniz ama karar vermek özellikle de seçenekler çok ve önemleri birbirine yakınken son derece zor bir iştir.
Bir örnek yapalım mı?
- sevgilinizle kavga ettiniz, onu çok seviyorsunuz ve başarmak için yarın saat 15:00 da randevu aldınız, bu sizin son şansınız. Fakat sonradan farkına vardınızki çok sevdiğiniz kardeşiniz yine yarın saat 15:00'da askere gidiyor ve sizin de onu yolcu edenler arasında olmanızı istiyor. Bu arada çok önemsediğiniz bir işin ikinci ve genel müdürle olacak görüşmesi de aynı saatte. Hangisine öncelik verirdiniz, hangisi sonuncu olurdu ve NEDEN?
Karar vermede size yardımcı olacak bir sistem var, eğer kullanmak isterseniz.
1. Adım: Problemi Tanımlama: Hepsine birden aynı anda nasıl giderim? 3'e bölünmediğim sürece asla!
1. Adım (tekrar) : Problemi gerçekçi bir şekilde tanımlama:
2. Adım : Bir çözüm öner
3. Adım : Alternatif çözümler öner
4. Adım : Her çözümün olumlu ve olumsuz yanlarını yaz.
5. Adım : En az olumsuz ve en çok olumlu yanı olan seçenek iyi gibi görünüyor.
Bu seçim sana nasıl geliyor? Mutsuzsan tekrar dene.
Yukardaki yöntemi kullanarak karar verme becerimizi
a) etkin,
b) hızlı yapabiliriz.
Karar Vermede Yardım Edenler
Meslek seçimleri üzerine çok çalışmış bir bilim adamı olan "Super" gerçekten de süper bir düşünceyle alana atıldı. Buna göre meslek seçimi ve mesleki kariyer oluşturmak 5 aşamada oluyordu. Ve bunların yaşla yakından bir bağlantısı vardı.
14 - 18 yaş Kristalleşme Dönemi: Bu dönemde, kişi çevresinde mesleklerle ilgili olan biteni zihninde toparlamaya kendisi ile ilgili bilgileri bunlarla ilişkilendirmeye başlar. Böylece genel amaçlar belirleyerek isteoiği mesleğe doğru yön belirler.
Örneğin:
Bankacılar
ofislerde çalışır, bilgisayar kullanır, para ile ilgili işler yaparlar, dikkatli olmaları gerekir.
Emlakçılar
gezerler, daire, ev kiralarlar veya satarlar. İnsanları ikna etmeleri gerekir.
Öğretmenler
çeşitli konuları iyi bilmeleri gerekir, sosyal becerileri olmalıdır, gençleri anlamalıdır.
Ben ne yapmak ? nerede çalışmak ? Kimlerle çalışmak ? Çalışırken neyle uğraşmak ? isterim.
18 - 21 yaş Belirginleşme Dönemi: Bu dönemde tasarılanan meslekden belirginleşmiş bir mesleğe doğru bir yönelim vardır.
Örneğin:
Tasarılanan
Belirginleşmiş
Mühendislik
inşaat mühendisliği
Felsefe
Mühendislik
Matematik
bilgisayar mühendisliği
sosyoloji
arkeoloji
coğrafya
gazetecilik
21 - 24 yaş Uygulama Dönemi: Bu dönemde istenen meslek konusunda eğitim görülmüş ve bir işe başlanmıştır.
24 - 35 yaş Sabitleşme Dönemi: Bu dönemde secilen alanda başarılı olabilmek için tercih ve kararlılık yerleşir, deneyim ve bilgi kazanımı artar.
35+ yaş Sağlamlaşma Dönemi: Bu dönemde kariyerde ilerleme, olgunluk ve statü oluşur.
Elbette buradaki düşüncelerle aynı fikirde olmayabilirsiniz. Bu söylenenler genelde kentli ve göreceli olarak daha fazla ekonomik gücü olanlara yöneliktir. Bununla birlikte bize meslek seçiminin yaşla, olgunluk ve deneyimle ilişkili olduğunu gösteren bir yaklaşımdır.