 İnsan kendi hayatını sürdürebilmek için başkalarının ölümlerini sağlayacak bir işi daha ne kadar sürdürebilir? Avusturya-Almanya yapımı Kalpazanlar (The Counterfieters) bu soruları ve pragmatizm ile idealizm arasında kalmış insanın ruhundaki çelişkileri anlatıyor.
134 milyon sahte İngiliz Paundu üreterek piyasaya sokmayı ve bu yolla başta İngiltere olmak üzere dünya ekonomisini çökertmeyi amaçlayan Bernhard Operasyonu, tarihin en insanlık dışı uygulamalarına yataklık etmiş II. Dünya Savaşı esnasında gerçekleşen bir operasyon. 'Kalpazanlar' bu operasyonun görgü tanığı Adolf Burger'in 'The Devil Workshop' adlı kitabında anlattıklarından yola çıkılarak yapılmış.
Kalpazanlar kralı Salomon 'Sally' Sorowitsch (Karl Markovic) her daim daha fazla paraya sahip olmayı arzulayan ve bunu yasadışı yollarla kendisi üreten bir dolandırıcı. Her nevi evrakı aslından ayırt edilemeyecek kadar ustalıkla hazırlayan bir sanatkar! Sanatkar, çünkü bir sanat olarak addettiği işini öylesine özenle gerçekleştiriyor.
Rus ve Yahudi kalpazan Sally, bir gün Dedektif Herzog (Devid Striesow) tarafından basılır. Sonradan anlar ki götürüldüğü yer sıradan bir cezaevi değil, Nazilerin Yahudileri biriktirdiği toplama kamplarından biri; Avusturya'daki Mauthausen kampıdır. Sally, burada Nazilerin militarist fikirlerini yücelten resimler yapması şartıyla diğer mahkumlardan farklı muamele görür. Bir süre sonra da Nazi toplama kamplarının idari işlerinin yürütüldüğü Almanya'nın kuzeyindeki Sachenhausen toplama kampına gönderilir. Bu yer değiştirmenin ardında Nazilerin büyük kalpazanlık planı yatmaktadır. Kampta SS subaylığına terfi etmiş sürpriz biri daha vardır, dedektif Herzog. Burada Sally'nin önderlik ettiği ekip, becerikli kalpazanlar, baskıcılar, desen ve kağıt ustalarından oluşmaktadır. Tarihin en büyük sahte para operasyonunun emirlerini, ekibe Herzog verir. Çok geçmeden paund üretiminde tam başarı sağlarlar. Öyle ki İngiltere bankası banknotların gerçek olduğuna dair yazılı bir açıklama yapar. Öte yandan, kalpazan çetesinin bulundukları yerde, yüksek duvarların ardında işkenceye maruz kalan diğer mahkumların feryatları duyulmaktadır. Rahat yataklar, sıcak giysiler (başka kamplarda öldürülenlerin elbiseleri) ve güzel yemeklerin yanı sıra belki de o çığlıkları duymamaları için müzik yayını bile eksik değildir.
Operasyonun devamı olarak ekipten sahte dolar üretmeleri istenince işler karışır. İkinci Dünya Savaşı'nın en büyük toplama kampı Auschwitz'den getirilen baskı ustası Adolf Burger (August Diehl) savaşın sürmesine ve başka insanların öldürülmesine yol açan bu operasyonu sabote ederek sahte dolar üretimini imkansız kılar. Burger'i bu 'idealist' fikrinden caydırmaya çalışan Sally'nin "Bir gün, bir gündür" sözü, savaş ve ölümle ilgili çok da vicdan azabı duymadığının göstergesidir.
Avusturyalı yönetmen Stefan Ruzowitzky'nin imzasını taşıyan 'Kalpazanlar' bu yıl 'En İyi Yabancı Film' dalında Oscar ödülü kazandı. Ruzowitzky, filmin uzlaştırıcı bir sonla tamamlanmasına dair eleştirileri "Filmin kahramanı Sally'nin 6 sene boyunca bir toplama kampında yaşayıp da hayatta kalabilmiş olmasını kınamak gibi bir hakkım yok, öyle yapmam gayri ahlaki olurdu." diyerek cevaplıyor. Özellikle başrolü oynayan Markovics'in başarılı performansı ve filmin teknik özellikleri, sonucu iyi kılan önemli unsurlardan. Savaş bitip de duvarın arkasında aylardır eriyen mahkumlar kampı ele geçirdiğinde, kalpazan ekibin kıyafetlerinden ve sağlıklı görünüşlerinden ötürü onların da mahkum olduklarına inanmadıkları sahne ise filmin doruğa çıktığı anlardan biri. Kalpazanlar, insanlık dışı durumlar altında karar vermek zorunda olan kişilerin karmaşık doğasını sorgulayan bir film. Başka topraklardaki başka insanların acılarının ve ölümlerinin sorumluluğunu kendinde; kendi üretim ve tüketim biçimlerinde aramayı öneren bir film. O çığlıkları duysak da duymasak da hissetmek bir sorumluluktur çünkü...
KALPAZANLAR
Yönetmen: Stefan Ruzowitzky
Oyuncular: Karl Markovics, August Diehl, Devid Striesow, Martin Brambach | 
