 John Palfrey, bazı ülkeler hassas oldukları konulara ters düşen sitelere erişimi kökten engellerken bir kısmının da yaptırımları özel şirketler üzerinden hayata geçirdiğini söylüyor.
Amerika'da piyasaya çıkmak üzere olan Access Denied isimli kitabın tanıtımını ilk defa Türkiye'de yapan Harvard Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne bağlı Berkman İnternet Merkezi Başkanı John Palfrey, yaptıkları araştırma ile ilgili bilgi verdi.
Yaklaşık 5 yıl önce Çin ve Suudi Arabistan dışında internete sansürleme yapılmazken, şimdilerde bu sayının çığ gibi büyüdüğüne değinen John Palfrey, "Geçtiğimiz 5 yıl içerisinde erişimi kısmi olarak engelleyen ülke sayısı 25'i buldu. Bu sayı sürekli artıyor. Uluslararası ticaret kanunu gibi ortak bir kanun çıkartmanın mümkün olmadığı internette 200 ülkenin de hassasiyetleri farklı. Şu ana kadar bazı ülkelerin uzlaşabildiği en önemli konu çocuk istismarı. O konu da bile farklı değerlendirmeler var. Bazı ülkeler hangi yaştakilerin çocuk kabul edilmesi konusunda kararsız. Bir kısmı da görüntü ve fotoğrafın yanı sıra çizimlerin de bu kapsama alınması gerekir mi sorusuna cevap arıyor. Dünyada çeşitli hükümetlerin internet içeriklerine müdahale ettiği ve filtrelemeyi tartıştığı dönemde yaptığımız incelemeyi Türkiye'den açıklamak üzere işe başladık. Çünkü bize göre Türkiye bu konuda dönüm noktasında. Türkiye'nin kanun emriyle devlet sitelere erişimi mi engelleyecek, yoksa ABD'de olduğu gibi özel sektörle işbirliğine gidip taleplerini gerçekleştirme yoluna mı gidecek? Yoksa bürokratlar farklı teknik bir yol mu izleyecek, merak ediyoruz." dedi.
Çırağan Otel'de yapılan tanıtımda 60 ülke ile ilgili internet konusunda yapılan araştırmayı içeren kitap tanıtıldı. İnternetin yayılmasını Web 2.0 ile hızlandığını belirten Berkman İnternet Merkezi Başkanı Palfrey, kullanıcıların ürettiği içerikle de farklı bir noktaya taşındığını anlattı. İnternette engellemenin porno içerikle sınırlı olmadığını belirten Palfrey, "Seçim dönemlerinde muhalif siteler engelleniyor.
Azerbaycan, Tacikistan ve Ürdün muhalif sitelere ulaşmayı engelleyen ülkelerin başında geliyor. Hindistan, Fas, Güney Kore güvenlik nedeniyle bazı ülkelerin sitelerine erişime izin vermiyor. Umman, Singapur ve Sudan ise sosyal içerikteki kültürüyle uyuşmazlık olduğunu düşündüğü sitelere erişime izin vermiyor. Bahreyn, Özbekistan, Tayland, Vietnam, Çin, Sudu Arabistan, Etiyopya, Suriye, İran, Tunus, Mayammar, BAE, Pakistan ve Yemen ise internete sansür uygulayan ülkelerin başında geliyor. Bazı ülkeler blog sitelerine savaş açmış durumda. 2006 yılına kadar tutuklanan ve cezalandırılan blog yazarı sayısı 45'i buldu. Bunların büyük bir kısmı yanlış bilgilendirme yapan, terörü öven içerikli ve devlet aleyhinde yazıların bulunduğu bloglar. İran'ın başını çektiği blog yazarlarının tutuklanmasını Bahreyn, Çin, Amerika, Malezya gibi ülkeler takip ediyor." şeklinde konuştu.
İnternet için yapılan uygulamalar ülkesine göre farklılık arz ediyor. Palfrey'in anlattığı bilgilere göre uygulamalardan bazıları şöyle: "Amerika'da sitelere devlet tarafından uygulanan resmi bir engelleme olmazken okul ve kütüphanelerden çocuklar için filtreleme yapılıyor. Çin ve İran gibi ülkeler blog yazarlarını ve özellikle siyasi muhaliflerinin sitelerini engelliyor. ABD ve Kanada engelleme işini devlet yapmıyor. İnternet şirketleriyle yapılan işbirliği ile çözülüyor. Almanya ve Fransa'da Nazizm ile ilgili içeriğe karşı bir hassasiyeti var. Almanya'da google.de ve Fransa'da ise google.fr adreslerinden istenmeyen içeriğe ulaşılamazken, aksine Nazizm ile ilgili içerik arayanlar bu düşüncenin kötü olduğunu belirten sitelere yönlendiriliyor. Almanya, Nazizm gibi istemediği içeriğin yayınlanması onaylamıyor. O ülkede faaliyet gösterecek şirket de buna uyuyor. Devlet, internet şirketlerine 'bu tür içeriklerin yayınlanmamasının yolunu bulun, yoksa maddi ceza uygularım, hatta faaliyetlerinize izin vermem diyor' onlar da buna uyuyor. ABD'de çocuk pornosu için devlet internet şirketlerinden talepte bulunuyor. Hindistan ve Çin gibi, BAE, Mayammar gibi ülkeler internet üzerinden gerçekleştirilen ses hizmetlerini, Skyp türü telefon görüşmelerini dinleyip, sohbetleri izliyor. Tayland'da ise kralı eleştirmek yasak olduğu için YouTube yasaklı. Suudi Arabistan'ın zararlı sitelere erişilmesini engelleme işini Kanada'daki bir şirket yapıyor. Güney Kore, Kuzey Kore'den gelen her türlü içeriğe güvenlikten dolayı izin vermiyor. Pek çok ülkede bir web sitesi açmak için önce polise başvuruda bulunmak, kayıt yaptırıp faaliyete geçmek gerekiyor. Bazı ülkelerde ise internet kafelere girişte kimlik bilgilerini vermek zorunlu."
|
